1 13 Aylık Bebek Gelişimi -3- (Heceler ve Kelimeler Oluşturuyor, Bir Kutu Sütü Bitirebiliyor)

13 Aylık Bebek Gelişimi (1) ve 13 Aylık Bebek Gelişimi (2) yazılarımı da okuyabilirsiniz.

13. ay dilsel gelişimini çok net fark edebildiğimiz bir aydı. Genel de bizim evin martısı formunda hece ve kelimeden farklı sesler çıkarırken bu ayda ilk defa konuşma diline benzer anlamsız da olsa heceler ve bebekçe kelimeler üretmeye başlıyordu. Daha önce dil gelişimiyle ilgili okuduğum yazılarda bebeklerin her türlü temasta olduğu şeyi adıyla kendisine tanıtın deniyordu. Ben de bu bilinçle bu “SU” bu “GÖZLÜK” bu “MAMA” vs şeklinde ona ne vermem gerekiyorsa ya da o neyle ilgileniyorsa onun adıyla objeleri ve nesneleri tanıtmaya başladım. Muhakkak sizlerde biliyorsunuzdur. Bebeklerin kendi ifade ediş biçimiyle nesneleri söylemeleri çok şeker ve çok sevimli ama daha sonraki zamanlarda daha anlaşılabilir şekilde konuşabilmesi ve ifade bozukluklarının önlenebilmesi için ona kelimeleri doğru telaffuz edildiği şeklinde öğretmek daha doğru olacaktır. Tekrar edilen kelimeler daha çok akılda kalır. Yalnız bunu yaparken dikkat edilmesi gereken bir husus var. Çocuğun yanlış söylediği kelimeyi düzeltirken beceremiyorsun hissiyatı oluşturmayıp, yeri geldiğinde daha çok tekrar yaparak doğru telaffuza yönlendirmek gerekir. Zaten geçtiğimiz ay istediği şeyleri parmağı ile göstermeye başlayan Gökalp efendi ilk defa bu ay suyu kendince taktığı isimle talep eder olmuştu. Pipetle su çeker gibi dudaklarını büzerek ve nefesini hızlı hızlı çekerek füü füü diyerek artık parmak mertebesini aşmış ve farklı da olsa adıyla bir nesneyi ister olmuştu. Ve hala yüzlerce kez tekrar etsem de füü su olamadı.

12. ayda başladığımız kutu sütü içimleri.1 aylık bir sürecin sonunda nihayet 1 kutu bitirimine ulaşıyordu. Fakat şu anda 19 aydayız hala 2. Kutuya geçemediğimiz gibi çoğu zaman 1 kutuyu bitiremediğimizde oluyor.
Ama bu ayın en özel anı dudaklarından “ANNE” kelimesinin çıkışıydı. 8 Haziran 2011 günü banyo da dışarı çıkmak için hazırlanırken, her zaman olduğu gibi ben neredeysem o da orada olmak zorunluluğu varmışcasına salondan “AN-NE” kelimesiyle geldiğini duydum. Ben duydum, dünya durdu. Boşlukta kulaklarımın içinde hayır kulaklarımın değil kalbimin tam ortasında bir ateş bir anda alev aldı. O ateşle soluğum kesildi. Sadece gözlerimin içimin yangınını söndürmek istercesine dolduğunu ve kesilen soluğumu yutkunarak açmaya çalıştığımı hatırlıyorum. Mübalağa ettiğimi düşünenleriniz olabilir. Şöyle söyleyeyim yazdıklarım fiziksel tepkilerimdi. O iki saniyede onun ses tonunu duymak ve hiç unutmamaya çalışarak hafızaya kaydetmek arasında yaşadığım duyguları kelimelere dökmem mümkün değil. O gün bugün dilinde hiç değişmeyen hep tekrar eden bir kelime ANNE. Seni bana veren Allah’a şükürler olsun OĞUL. Ömrüm anne diyen diline feda olsun.

Bunlarda İnternetten 13. Ay gelişim notları:
FİZİKSEL GELİŞİM
Bebekler genellikle yürümeye başlamış olurlar. İstisnai olarak 9 aylıkken yürümeye başlayan bebekler olabileceği gibi bazı bebeklerde bu yürüme süresi 18 aya kadar çıkabilir.
Bu üç aylık dönemde(13-15. Aylar) çocuğunuzun el becerileri de gelişmeye başlar (Objeleri şekillerine uygun boşluklara yerleştirme, blokları üst üste dizip sonra yıkma gibi). Bebekler objeleri dokunarak tanımaya çalışırlar. Tehlike söz konusu olmadığı müddetçe, etraftaki nesneleri dokunarak tanımaya çalışmasını engel olmamak keşfetme duygusunu açığa çıkartır.
ALGISAL VE SOSYAL GELİŞİM
Bebekler 13 aylık olduklarında güçlerinin farkına varır ve bunu kullanmayı öğrenirler. Sizden ona kitap okumanızı, salıncağı sallamanızı veya elini tutup çekiştirerek onunla yürüyüşe çıkmanızı isteyebilirler. Kelimeleri kullanamasa bile taleplerini parmağı ile göstererek, iterek açıkta belli edebilirler.
13 aylık olmuş bebeklerde eskiden tepki vermediği yerlere, durumlara, objelere, seslere karşı da bir rahatsızlık, korku başlayabilir. Örneğin elektrikli süpürge, banyo zamanı, araç sirenleri, komşunun evcil hayvanı, vs.
Bu dönemde çocuğunuz sizin tüm ilginizi ona yöneltmenizi ister. Sizinle olan yakın ve doyurucu iletişimi kendisine olan güvenini de artırır. Varlığınıza hala bu denli ihtiyaç duymasına rağmen yavaş yavaş bağımsızlığını ve kendine güvenini de geliştirdiğini fark edeceksiniz.
İlginizi çekebilmek için de elinden geleni yapar; size gülümser, dokunur, iter ya da dürter, bağırır, sızlanır veya ağlar. Bu çabalarına karşı verdiğiniz tepkiler onun bundan sonraki davranışlarında belirleyici rol oynayabilir. Örneğin istediği ilgiyi ağlamak veya bağırmak yerine gülümsediği ya da olumlu bir davranışla belirttiği takdirde elde ettiğini birkaç denemeden sonra öğrenip, ağlama ve bağırma huylarından vazgeçebilir. Eğer onun çeşitli davranışlarına verdiğiniz tepkilerde istikrarlı olursanız kısa sürede o da hangi davranışlarının iyi hangilerinin kötü olduğunu öğrenebilir.
Yaşıtı olan çocuklarla oyun oynamaya pek hevesli olmadığını görebilirsiniz. Bu dönemde çocuklar sevdiği şeyleri başkalarıyla paylaşmaktan hoşlanmaz.
Artık komik şeylere gülmekle kalmaz, sizi güldüren davranışlarının da farkına varıp bu davranışları tekrarlamaya başlayabilir. Yani artık sadece eğlendirilmeyi beklemez, sizi eğlendirmeye çalışır.
Çocuğunuz artık daha anlaşılır kelime ve hareketlerle kendini ifade etmeye başlayacaktır. Onu iletişim kurmaya teşvik edin; onunla konuşurken uzun ve karmaşık cümleler yerine kısa, net, anlaşılması kolay cümleleri tercih edin. Bu dönemin sonuna doğru çocuğunuz sorulduğunda gözlerinin, burnunun ya da ağzının yerini işaret edebilir.
Bu dönemde çocuğunuz tanımadığı insanlara karşı ürkek ve endişeli davranışlar sergileyebilir, bu son derece normaldir. Onu bu konuda zorlamayın; yabancılara alışması ve kendini yeni insanların arasında daha rahat hissetmesi için ona zaman tanıyın.
Artık çocuğunuzu giydirirken onun da size yardımcı olmaya çalıştığını fark edeceksiniz (örneğin kolunu uzatabilir).
Oyun bu dönemde çocuğunuz için çok iyi bir öğrenme aracıdır. Oyunlar vasıtasıyla renkleri, şekilleri, yeni kelimeleri öğrenebilir; iletişim becerilerini geliştirirler. En çok hoşlanacakları oyunlar ise şunlardır. :
Görünüp kaybolma (saklambaç)
Al ver oyunu: Top Yuvarlama, nesneleri ya da oyuncakları yere fırlatmaktan ve sizin bunları ona geri vermenizden çok hoşlanır.
Tanıyalım oyunu :Yüzünüzdeki organları tek tek işaret edip isimlerini söyleyerek bebeğinize yüzünü tanıtmaya çalışın.
Kitap okumak: Kitapları sever, onunla birlikte resimli kitaplara bakabilir,hikayeler anlatabilirsiniz.
Dolap ya da çekmece karıştırmak : Dolaplarını karıştırmak onların en büyük eğlencesidir çocuğun merakını canlı tutmak, keşfetme yeteneğini engellememek için birine kilit taktırmayıp içine çocuğa zarar vermeyecek tahta ya da plastik birkaç mutfak araç gereci koyabilirsiniz.
Diğer çocuklarla bir arada olmak: . Diğer çocuklar onun için bir oyun arkadaşı olmaktan çok, bir oyuncak ya da bir obje durumundadır. Yine de onun diğer çocuklarla sosyalleşme aşamasına geçişini hızlandırmak için onu yaşıtlarıyla birlikte olabileceği oyun alanlarına götürmeyi deneyebilirsiniz.
Eşyalara tutunarak etrafta gezinebilir.
Yürüyebilir.
Kendi kendine oturabilir.
Emekleyerek basamak çıkabilir.
Bir yere tutunarak ayağa kalkabilir.
Saplı nesneleri iter.
Karşılıklı oturarak top yuvarlayabilir.
El çırpar, baş baş yapabilir.
İsteklerini belli etmek için ağlamanın dışında yollar kullanabilir.
Bir nesneyi bir kaba koyabilir.
İstediği bir nesneyi işaretle gösterebilir.
Anlaşılabilir tek bir sözcük kullanabilir.
Çıkardığınız sesleri taklit etmeye çalışır.
Müzik duyduğunda dans eder.
Yemeklerde masada oturmak ister.
İri legoları birleştirebilir. 2 küpü üst üste koyabilir.
Çorabını, ayakkabısını çıkarabilir.
2-8 dişi vardır.
Karşılıklı top atarak oynayabilir. Saklanan oyuncakları bulmayı sever.
Güvenliği için evi uygun hale getirin. İçebileceği temizlik malzemeleri, ilaçları kilitli yüksek dolaplarda koruyun. Hastane, ambulans, zehir merkezinin numaralarını telefona yakın bir yere kaydedin.
Mutlaka yaşına uygun araba koltuğuna geçmenin zamanı gelmiştir.
Paylaş !

1 yorum:

  1. benimde 1 yaşina oğlum var.gece uykuları çok sıkıntılı.sizinde çok uyku sorunu yaşadığınızı okudum.bu sorununuz ne zaman nasıl düzeldi acaba

    YanıtlaSil

 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...