0 Çocuk ve Bebeklerde Yüksek Ateş (Havale-Rota Virüsü-İshal)

Gökalp’in 12 saat boyunca düşüremediğim ateşi ve ardından yaşadıklarımızdan sonra bu yazıyı kaleme almaya karar verdim. Niyetimse, birbirinin aynı uzman kaleminden çıkma kelamlar arasından sıyrılıp tecrübelerimle benzeri durumları yaşayan anneler için fikir vermek. Sabah erken saatlerde başlayan ateş gün içerisindeki bütün müdahalelerime karşı düşmedi. Son derece tatsız ve kucaktan inmeyen tavırları ile aslında bu ateşin geçmeyecek hatta sonunu hastalığa vardıracak bir işaret olduğunu hissediyordum. Fakat uzmanların 39 derece ateşin altını tehlikesiz ve geçirilebilecek bir seviye olarak kabul edişi ile teselli buluyor ve ateş düşürücüye ilaveten yaptığım kompres ve ılık duşların tesirini görmeyi umuyordum. Velhasıl umutlarım gece geç saatlerde hastanenin aciline gitmek durumunda kalmamız ve 39 derece ateşle müşahede altına alınmamızla son buluyordu. Verilen ateş düşürücü fitilin 1 saat sonra tesir edip ateşte düşme eğilimi başlatması ile günlerce geçmeyen boğaz enfeksiyonu ve soğuk algınlığı dönemimiz başlıyordu. Bu yazıyı 20. Günde falan yazıyorum hala antibiyotik tedavimiz sürüyor ve burnumuz akıyor. Sonuç olarak zaten düzene sokamadığımız sık uyanmalarımız, geniz akıntısı ve boğazda oluşan gıcık nedeniyle neredeyse hiç uyuyamamaya kadar varıyor, olan yine benim kuzuma ve onu bu durumdan biran evvel iyileştirmeye çalışan bana oluyordu. Gökalp’in ardından bende çok şiddetli bir grip oldum yine acilde serum verilecek seviyelerde vücut direncimi yitirdim.


Şimdi kendi tecrübemle diyorum ki: “Anneler bebeklerini bilirler, siz bu uzmanların yazdığı genel durumları içeren yazıları referans almayın. Bebeğinizde ki ateş geçecek türden bir şeye benzemiyorsa yani diş çıkartma döneminde değilse, ateşi olmasına rağmen mutsuz, huysuz değilse 39 derece ateşi beklemek ve ona göre hareket etmek yerine içgüdülerinizi dinleyin. Uzmanlar 48 saatlerden bahsediyor ama ben kendi tecrübemle 12 saat süresince ateş düşürücü ilaçlar ve diğer duş aldırma, kompres yapma, üzerini soyma gibi müdahalelere rağmen düşme eğilimi olmayan ateşle bilhassa gece bebeğinizi yatırmayın derim. Zaten yorgun olan bedeni uyku halindeyken daha da yükselen ateşini fark edemeyip kötü sonuçlar doğuracak durumlar yaşayabilirsiniz.

Tecrübemi çocuk hastalıkları konusunda kompetan olan iki uzman doktorun TV programı sunan Gülben Ergen'in GÜLBEN adlı programında yaptıkları açıklamalarla destekleyerek daha bilimsel bir gerçekliği olmasını istedim. Kış aylarının hastalığa davetiye çıkardığı şu günlerde iki ayrı günde konuk olan bu iki doktor ateş, ishal, rota virüsü gibi en çok yaşanan hastalıklarda yapılması ve yapılmaması gerekenler hakkında şu şekilde bilgi verdi.

Prof. Dr. Hilal Mocan/ Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Uzmanı.
“Bebek 3 aydan küçükse 37,5 derece ateşi varsa doktorla temasa geçilmeli. Vücudu da bağışıklık sistemi de bu ateşi düşürecek yeterli donanıma sahip değildir.”
“2 yaşından sonra çocuklarda ateş düzeni yetişkinlerdeki gibi seyretmeye başlar. Küçük çocuklarda ateş 39 derece ve kandaki lökasit sayısı 15.000 üzerinde ise antibiyotiği kullanmak gerekir mesajı verir doktora.”
“Çocuklar senede 5-8 arasında enfeksiyon geçirip hastalanabilir. Yetişkinlerde bu sayı 2-4 arasındadır. Hastalık sonunda vücudun bağışıklık sistemi donanır yani düşmanını tanır ona göre gardını alır. Daha sonraki hastalıklarda mikropla karşılaştığında bildiği yoldan gider ve onu yener. Hastalık geçirdiğimizde bir nevi doğal olarak aşılanırız” diyor.

Prof. Dr. Gülbin Gökçay/ İ.Ü.Çocuk Sağlığı Enstitüsü Pediatri Uzm.
“Her hastalıkta en önemli ilk tedbir elleri yıkamak. El jelleri mikrobu öldürmez çoğalmasını engeller sabitlenmelerini sağlar.”
“Rota virüsü kusma ateş ishal yapar ve nezle belirtileri verir. Teşhis konmadan evvel bu bulgulara bakılır kaka da yapılan tahlille varlığı anlaşılır. Rota virüsü seyrinde önce kusma dönemi yaşanıyor, ardından ishal başlıyor. Bu süreçte çok önemli olan nokta her kakadan sonra susuz kalan vücuda su takviyesi yapmak mümkün olduğunca çocuğa su ve sıvı şeyler tükettirmektir. Ailelerin dikkat edeceği noktalar eğer çocukta dalgınlık varsa 6 saatten uzun idrara çıkmadıysa ve hiçbir şekilde sıvı dahi almayı reddediyorsa hastanede damardan sıvı alımı sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle en kısa sürede hastaneye gitmelidir.”
“Bebeklerde ishali arttıracak olan iki şey  ok seker ve inek sütü. Çok lapa tarzı şeylerin verilmesinde ısrar emiyoruz zaten iştahı olmayan çocuğun bu tip tatsız şeyler gıda alımını engelliyor sevdiği şeylerden azar azarda olsa yemesi yeterlidir. Çocuğun ishalle birlikte yüksek ateşi ve kakasında kan varsa beklenmeden hastaneye baş vurulması gerekmektedir.”
“Diş ateşi ve ishalinin belirtisi başka hastalık belirtileri ile karıştırılmamalıdır. Diş çıkaran bebeğin ateşi genel olarak 38 derecenin üzerinde olmaz ve su gibi kaka yapmaz. Sık bağırsak hareketleri ve 3 defaya kadar kaka olabilir.”
“D vitamini eksikliği sık hastalanmaya neden olur. Haftada 3 gün kırmızı et çocuklar için gereklidir, içindeki çinko bağışıklık sistemini kuvvetlendirir.” diyor.

 
Çocuğunuzun ateşini ölçmede dudaklarınızı kullanmak en ilkel ama en güvenilir yöntemlerden biridir. Zaten ateşli çocuğun elleri ve ayakları soğurken yanakları ve dudakları kızarır. Çocuğunun her halini bilen bir anne ateşi olduğunu derece olmadan da anlar zaten. Tabi annelik tecrübesini yeni yaşayanlar için biraz zamana ihtiyacın olduğu da atlanmayacak bir gerçektir. Ateş olarak kabul edilecek derece 38 ve üzerinde olanlardır.

Aşağıda ki okuyacaklarınız e-hamilelik.com dan alıntıdır.

Ateş, çeşitli enfeksiyon hastalıklarının sık görülen bir belirtisidir. Zararları içinde en iyi bilineni ateşli havaledir. Vücut ısısı yükseldiğinde, vücut fizyolojik ve davranışsal yanıtlarla vücut ısısını düşürmeye çalışır. Özellikle terleme ile vücut ısısını azaltma yoluna gider. Enfeksiyona bağlı ateşte eller ayaklar soğuk, kol ve bacak derisi dalga dalgadır, morarmıştır, gövde ve baş çok sıcaktır.
Genellikle bebek ve çocuklarda ateşli durumların çoğunun nedeni akut viral enfeksiyonlardır. Ateş 41 derecenin üzerinde olmadıkça hastaya özel bir zarar vermez. Ateş vücudun enfeksiyonlarla savaşma yöntemlerinden biridir.
Her insanın vücut ısısı kendine özgüdür. Günün farklı saatlerinde farklı ısıda olabilir. Çocukların vücut ısısı yetişkinlerden daha yüksektir. Her seviyedeki ateş tehlikeli sayılmaz.

Kabul edilen ateş sınırları şöyledir:
Ateşsiz: 34.4-37.9
Ateşli: 38-39.9
Yüksek ateşli: 40 ve yukarısı

3 aydan küçük bebek ateşlenirse: Yenidoğan dönemindeki bebeklerde enfeksiyonla savaşma yeteneği kısıtlı oldugundan ciddi enfeksiyonlar gelişebilir. Doktorunuza danışmadan bebeğinize ilaç vermeyin. Ya da yavrunuzu hemen bir hastaneye götürün.
Çocuklarda en yüksek vücut ısısı saat 17:00 ile 19:00 arasında, en düşük ısı ise saat 24:00 ile 06:00 arasında ölçülür. Ancak bu sistem ilk aylarda henüz oturmamıştır. Bu sistemin oturması için çocuğun 2 yaşından büyük olması gerekir. 3 ayın altındaki bebeklerde, büyük çocuklara göre daha az ateşlenme görülür.

AŞAGIDAKİ GİBİ DURUMLARDA DOKTORUNUZU ARAYIN:
- Çocuğunuzun ateşi 39 derece ve yukarısı ise,
- Çocuk çok hastaysa veya açıklayamadığınız hastalık belirtileri taşıyorsa,
- Bir şey içmek istemiyor, durmadan ağlıyor veya çok halsiz görünüyorsa,
- Çocuk ateşli havale geçiriyorsa. (Ateşli havale genelde çocuğunuzun ateşi normalden çok yüksek ise görülür. Havale anında çocugunuzun elleri ve ayakları şiddetli bir şekilde sallanmaya başlar ve gözleri arkaya doğru kayabilir. Ateşli havale genellikle 1-5 dakika sürer. Çocuğunuzun elinin veya kolunun birkaç kere sallanması onun havale geçirdiği anlamına gelmez.)
- Orta dereceli ateş (38-39.9) 24 saatten daha uzun sürerse ve ateşten başka burun akıntısı veya öksürük gibi başka hastalık belirtileri yoksa.
- Ateşi orta derecede 48 saatten daha uzun sürer ve ateş düşürücü ilaçlarla bile düşmezse.
Ateşi düşürmek için yapılabilecekler :
Eğer çocuğunuz 3 aydan daha küçükse hemen doktorunuzu arayın. Ama bu arada bebeğin üzerini çıkarın ve 15 dakika sonra tekrar ateşini ölçün. 3 aydan büyük çocuklarda ateşin düşürülmesi için başlıca çözüm yolları şöyledir:
- Odasını havalandırın: Çocuğun bulunduğu oda ısısı 21-22 derece arasında tutulmalı ve havalandırılmalıdır.
- Üzerini örtmeyin: Çocuğunuzun ateşi çıktığında titremesi son derece normaldir. Üşüttüğü için ateşi çıktı, diye üzerini örtmeniz hiç iyi olmaz. Bu örtüler ve giysiler çocuğun vücut sıcaklığını dışarı geçirmeyerek ateşinin daha da yükselmesine neden olur. Eğer çocuk çok üşüdüğünü söylüyor veya titriyorsa onu çok ince bir çarşafa sarın.
- Ilık duş yaptırın: Soymanıza rağmen çocuğun ateşi 39 derecenin üzerine çıkıyorsa, hemen doktorunuzu arayın. Artan vücut ısısını hızla düşürmenin bir yolu da ılık duşa sokmak veya ılık ıslak havlu ile kompres yapmaktır. Ilık su ile duş yaparken şunlara dikkat etmelisiniz:
- Çocuğunuzu 10 dakika kadar suyun içinde oturtun.
- Arkaya doğru yatmasına izin vermeyin.
- Suyu çocuğunuzun kafasından aşağı dökmeyin.
- Bir süngeri ıslatarak onu çocuğunuzun vücudunun etrafında gezdirin.
- Büyük bir havluyu ılık su ile ıslatıp tüm vücudunu havluya sarın.
- Sadece eklem yerlerine ılık su ile kompres yapmak yetersiz kalır.
- Bu işlem için hiçbir zaman alkol ya da buzlu su kullanılmamalıdır. Bu işlem cilt ısısında ani düşmeye neden olacağı için, titreme ve damarlarda büzülme ile sonuçlanır ve ısı kaybı önlenir. Ateşin düşmesi gecikir. Kol ve bacaklarda dolaşım daha da bozulur.
- Çocuğunuz titremeye başladığı zaman onu küvetten çıkarın ve bir havlu veya ince bir çarşafa sarın.
- Su içirin: Ateş sıvı kaybını arttıracağından ağızdan yeterli sıvı alımı çok önemlidir. Vücutta çok sıvı kaybı olduğunda, enfeksiyon olmaksızın susuzluk ateşi denilen, ateş yükselmesi olacaktır.
- Yemek için zorlamayın: Ateşli çocuğun kalori gereksinimi artar. Ancak çocuk yemek istemiyorsa çok zorlamamalıdır.

ATEŞ TEDAVİSİNDE DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR :
- Aşırı sıkı giydirme ve örtme: Anneler ve babalar, çocuk üşüyorum deyince hemen üzerini örtmeye meyillidirler. Bunda çocuğun üşüttüğü düşüncesi büyük rol oynar. Ancak aşırı kıyafet giydirme, ateşin daha fazla yükselmesine neden olabileceğinden, çocukları çok az giydirmeli, uyuturken giysiler daha da azaltılmalıdır. Terletme ile de ateş düşmeyeceği gibi, ateşinin daha da yükselmesine neden olduğu unutulmamalıdır.
- Doktora danışmadan ilaç kullanımı: Eğer çocuğun ateşi 38,9 dereceden daha düşük ise ve çocuğun genel durumu iyi görünüyorsa ilaç ihtiyacı olmayabilir. 38,9 derece üzerinde ateşli çocuğa asetaminofen veya ibuprofen içeren ateş düşürücüler ancak doktora danışılarak çocuğun yaşı ve kilosuna göre verilebilir. Eğer yaş ve kilosuna göre önerilen dozu bilmiyorsanız, mutlaka bir uzmana danışmalısınız. Ateş düşürücü ilaçlar sadece ateşi düşürmede yardımcıdır. Ateşe neden olan hastalığı tedavi etmezler. Bazılarının çok ciddi yan etkileri vardır. Bu nedenle kontrol altında ve dikkatli kullanılmalıdır.
Parasetamol: Piyasada çocuklarda kullanım için hazırlanmış damla, şurup, çiğneme tableti ve fitiller rahatlıkla bulunabilir. En erken 4 saatte 1 olmak üzere günde maksimum 5 kez verilebilir. Tedavi edici dozda verildiğinde yan etkisi yoktur. Ancak normalden fazla alındığında karaciğer ve böbrek zedelenmesine neden olur.
Ibuprofen: Ateş düşürücü ve ağrı kesici etkisi vardır. En çok 6 saatte 1, günde maksimum 4 kez alınmalıdır.
Aspirin: Reye sendromu denilen; ani karaciğer ve beyin hasarı ile seyreden hastalığa neden olduğu için, 12 yaş ve altındaki çocuklara aspirin verilmemelidir.



Aşağıdaki okuyacaklarınız cocuknorolojisi.com dan alıntıdır.

ATEŞLİ HAVALE HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER:
Ateşli havaleler çocuklarda sık rastlanan bir durumdur. 6 ay ve 6 yaş arasındaki çocukların hemen hemen yüzde üçü ateşli bir hastalık esnasında havale geçirirler. Genellikle ateşli havalelerin çocuğa zararı yoktur. Ateşli havale beyin hasarına yol açmaz. Genellikle bir iki dakika sürer ve kendiliğinden geçer, nadiren 10 dakikadan uzun sürer. Havale sırasında çocukta kasılma, bilinç kaybı, gözlerde sabit bakma, kol ve ayaklarda atma ve morarma gibi bulgular gözlenir.

ÇOCUĞUM HAVALE GEÇİRİRSE NE YAPMALIYIM?
Çocuğu yan yatırın, böylece ağzındaki salyanın ciğerlere kaçması engellenir.
Çocuğun yakasını gevşetin ve etrafındaki zarar verebilecek cisimleri uzaklaştırın.
Ağzını açmaya kalkmayın ve ağzına herhangi bir şey koymayın.
Çocuğa dokunmayın ve herhangi bir müdahalede bulunmayın, sakin olmaya çalışarak nöbetin durmasını bekleyin.
Havale 10 dakikadan uzun sürerse hemen en yakın sağlık merkezine başvurun.
Paylaş !

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...